Historia Kościoła
     W 1709 r. zezwolono na wybudowanie na Sląsku sześciu świątyń dla ewangelików, tzw. "Kościołów Łaski". Wzniesiono je w Cieszynie, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Kożuchowie, Miliczu i Żaganiu.
       Ewangelicy z Jeleniej Góry nie czekając na wzniesienie murowanej świątyni, podjęli   w 1709 r. prace przy budowie tymczasowego kościoła. Budowa murowanej świątyni rozpoczęła się jeszcze w tym samym roku, na terenie ogrodów, w miejscu, gdzie obecnie stoi kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego.  Dla miejscowych ewangelików przyszła świątynia miała być reprezentacyjną  budowlą sakralną, więc jej architektem został mistrz Marcin Frantz. Nowo  wybudowana świątynia została wzniesiona w stylu barokowym, na planie  równoramiennego krzyża greckiego. Jej długość wraz z pomieszczeniem na zakrystię wyniosła ok. 74 m., natomiast wysokość od posadzki wewnętrz kościoła po krzyż na kopule 57 m.
W budowie Plan
Cyfrowa rekonstrukcja Kościoła Łaski wykonana przez P. Eugeniusza Gronostaja
Nasz prospekt ołtarzowo - organowy
A PAN przebywa w swoim świętym przybytku, tron zaś ma na niebiosach. JEGO oczy patrzą z wysoka, wzrok JEGO przenika ludzi PS.11,4
Wychwalajcie Pana, wszystkie krańce ziemi, weselcie się, radujcie i śpiewajcie. PS98,4
Sztokholm
Inne spojrzenie na naszą Świątynię
Kościół św Katarzyny w
Sztokholmie wzorzec
naszego kościoł
a
© copyright by Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze
       e-mail: krzyz_jg@legnica.opoka.org.pl
 
     W 1709 r. zezwolono na wybudowanie na Sląsku sześciu świątyń dla ewangelików, tzw. "Kościołów Łaski". Wzniesiono je w Cieszynie, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Kożuchowie, Miliczu i Żaganiu.
       Ewangelicy z Jeleniej Góry nie czekając na wzniesienie murowanej świątyni, podjęli   w 1709 r. prace przy budowie tymczasowego kościoła. Budowa murowanej świątyni rozpoczęła się jeszcze w tym samym roku, na terenie ogrodów, w miejscu, gdzie obecnie stoi kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego.  Dla miejscowych ewangelików przyszła świątynia miała być reprezentacyjną  budowlą sakralną, więc jej architektem został mistrz Marcin Frantz. Nowo  wybudowana świątynia została wzniesiona w stylu barokowym, na planie  równoramiennego krzyża greckiego. Jej długość wraz z pomieszczeniem na zakrystię wyniosła ok. 74 m., natomiast wysokość od posadzki wewnętrz kościoła po krzyż na kopule 57 m..

Wszystkie sklepienia kościóła ozdobione są malowidłami naściennymi w stylu późnego baroku. Ich autorami są: Johann Hoffmann z Głogowa (uczeń M. Willmanna) i Feliks Antoni Scheffler z Pragi. Od strony zachodniej na malowidłach uwidocznione są:- Zmartwychwstanie Chrystusa- Wniebowstąpienie- Adoracja Trójcy świętej - wszystkie pędzla Schefflera zaś w kopule, iluzoryczną architekturę otaczają wizerunki Czterech Ewangelistów. Malowidła na sklepieniach uzupełniają postacie Apostołów. Po stronie północnej mamy fresk:- Nawrócenie św. Pawła   natomiast po stronie południowej fresk:- Drabina Jakuba - obydwa pędzla Hoffmana. 
Organy - Na wschodniej ścianie w prezbiterium ponad ołtarzem na tle fresku przedstawiającego sfałdowaną kotarę podtrzymywaną przez anioły, góruje wtopiony w jedną bryłę z Ołtarzem Głównym - prospekt organowy z figurami autorstwa rześbiarza J.J.Urbańskigo. Ten jedyny w swym bogactwie prospekt zawiera największy skarb muzyczny na śląsku, wspaniałe 76-głosowe barokowe organy o przepięknym romantycznym brzmieniu.Instrument został zbudowany w 1727 roku przez organomistrza M. Rödera z Berlina jako fundacja kupca Christiana Mentzla. Instrument był wielokrotnie przebudowywany i ubogacany.       Został zbudowany pierwotnie jako instrument o trakturze mechanicznej i wiatrownicach mechaniczno-zasuwkowych z 53 rejestrowym zespołem dświęku, a w okresie największej świetności posiadał 4 manuały, 64 głosy, 80 rejestrów i 3423 piszczałki. Obecnie, po licznych przebudowach ma trakturę pneumatyczną z wiatrownicami, 76 rejestrową, 4571 piszczałek, trzy manuały i nożny manuał. Ostatniej przebudowy i unowocześnienia dokonała w 1905 roku firma Schlag u. Söhne ze świdnicy.   W latach 1997-1998 firma braci Broszko dokonała remontu i renowacji organów, pod nadzorem rzeczoznawcy z min, Kultury i Sztuki mgra Mariana Dorawy. O tego czasu instrument zabrzmiał pełną barwą swych głosów, a świątynia stała się swoistą salą koncertową, gdzie oprócz Europejskiego Festiwalu Muzyki Organowej odbywa się wiele koncertów, z udziałem znamienitych gości.
Ambona - zbudowana w 1717 roku jako fundacja urodzonego w Jeleniej Górze kupca ze Zgorzelca Melchiora Bärtholda, została wyrzeźbiona z jednego bloku piaskowca przez nieznanego śląskiego twórcę. Na balustradzie kosza ambony i schodów znajdują się płaskorzeźby Chrystusa Zbawiciela, Czterech Ewangelistów, Zesłania Ducha świętego, Mojżesza i Węża Miedzianego oraz personifikacja Miłości Bożej. Podstawę ambony stanowi kolumna z której wyłaniają się postacie aniołów podtrzymujących jej czaszę. Nad amboną zawieszony jest ośmioboczny drewniany baldachim z rzeźbionymi figurami Apostołów. W 1745 roku, piorun uderzył w wieżę kościoła w następstwie czego zerwała się lina podtrzymująca zwieńczenie ambony. Ważący wiele kilogramów baldachim spadając zabił miejscowego pastora (Adolph Gottlob) głoszącego wtedy kazanie. Epitafium poświęcone temu wydarzeniu znajduje się na zewnatrz kościoła, przy wejsciu do zakrystii.
Chrzcielnica stojąca po lewej stronie ołtarza została wykonana z jednego bloku niebieskiego marmuru   i pochodzi z roku 1717. Z fundacji kupca Johanna Martina, w stylu póżnego baroku wykonał ją nieznany autor. Na jej obwodzie zostały ukazane - w postaci alabastrowych płaskorzeźb - sceny z życia Jezusa  i z dziejów narodu wybranego: Chrzest Chrystusa, Zmartwychwstanie, Arka Noego, Przejście Izraelitów przez Morze Czerwone.
W budowie Plan
Sztokholm
Kościół św Katarzyny w
Sztokholmie wzorzec
naszego kościoł
a
     e-mail: krzyz_jg@legnica.opoka.org.pl
© copyright by Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze